Het HartenPakket

Achtergrond

Dit lespakket is gebaseerd op het verhaal ‘Het Lieve Woorden Doosje’. Dat ontstond spontaan een jaar geleden tijdens een kringgesprek op een Jenaplanschool:
‘Het is dinsdagochtend in de klas van de Dolfijnen op de Montinischool, bijna een jaar geleden. De kinderen zitten in de kring. Het kringgesprek is bijna afgelopen, als Joris opeens zachtjes begint te huilen. Hij heeft niemand om mee te spelen, zegt hij. Voorzichtig ontstaat een bemoedigend gesprek vol lieve woorden. Joris luistert verlegen. Hij is al blijer, maar het is hem ook teveel, teveel liefs tegelijk. De juf ziet hem en voelt zijn machteloosheid. En de hare; want dit mannetje kan de lieve woorden heel goed gebruiken en nu gaat het langs hem heen…. Ze denkt: hij moet dit bewaren, dit is voor hem! En opeens weet ze hoe, en ze krijgt het er warm van: in zijn hart. Maar hoe zeg je dat? En dan is het verhaal geboren; het Lieve Woorden Doosje. In een opwelling zegt ze: ‘Bewaar het maar in het doosje in je hart. Het doosje voor lieve woorden’. (Uit: Educare nov 2006)

Het verhaal Het Lieve Woorden Doosje gaat over een jongetje dat een doosje in zijn hart ontdekt. Een doosje voor lieve woorden: om te ontvangen en te geven. Een plek om op terug te vallen en je thuis te voelen; gewaardeerd om wie je bent.

Door de enthousiaste reacties van kinderen en leerkrachten, ontstond het idee om aan het verhaal materialen toe te voegen. Dit resulteert nu in Het HartenPakket (voorheen Lieve Woorden Doosje Pakket).

Het Lieve Woorden Doosje is een metafoor voor het hart. In essentie is het hart een bron van liefde, acceptatie en wijsheid. Wie zijn hart volgt, volgt zijn weg.., hoor je wel eens. Het is de kunst naar dit hart te leren luisteren en alle gevoelens te leren kennen en te accepteren: dit is precies wat ik ben. In de waardering voor jezelf ligt de weg vrij voor waardering naar de ander: wat het leven met elkaar een stuk plezieriger maakt!

Visie

In onze ogen bloeien kinderen op als ze met waardering en liefde naar zichzelf kunnen kijken. Met een ‘zachte’ blik (de blik van het hart) ontstaan geen oordelen, maar acceptatie en waardering. Waardering die normaal veelal ‘buiten ons’ gezocht wordt, maar die ook van binnen zit! In het hart.
Dit is door ons praktisch vertaald naar ‘Het Lieve Woorden Doosje: hun hart. Dit ‘doosje’ slaat alle mooie, fijne dingen op, zodat ze altijd terug kunnen naar die bron. Het is tegelijkertijd een zintuig, dat open en dicht kan en richtingaangevend is. Een ruim hart heeft het vermogen om met mededogen en begrip te kijken naar jezelf en de ander.
In verbinding met hun hart, ontstaat een dragende kracht in het kind zelf. Een kracht die de basis vormt voor ontwikkeling, bloei en samenleven.

Doel Hartenpakket

Met dit pakket willen we kinderen in (weer) verbinden met hun innnerlijke bron van liefde en acceptatie: hun hart. Dit doen we op een speelse, natuurlijke en inspirerende manier.
Dat geeft hen vertrouwen in zichzelf, precies zoals ze zijn: met donkere en lichte gevoelens, met kwaliteiten en beperkingen. Zo leren ze elkaar ook met begrip en waardering te zien. Dat kan ze hartelijker en verantwoordelijker maken in hun gedrag.

Werkwijze, opbouw en werkvormen

Het Hartenpakket is er voor scholen/instellingen of andere begeleidingsvormen EN voor mensen thuis (ouders, grootouders).
Daarom komen er twee varianten van het pakket: een voor de professionele begeleider en een voor de thuissituatie. In grote lijnen is de werkwijze hetzelfde, alleen is er voor de instellingen meer verdieping en meer materiaal beschikbaar (de basisstof), zodat er een project mee kunnen opzetten. Meer informatie hierover verderop in deze tekst.

Het verhaal ‘Het Lieve Woorden Doosje’ spreekt via de fantasie het hart aan en rolt als het ware de rode loper uit…
Daarna nemen de werkvormen ‘de fakkel’ over die het verhaal heeft doen ontvlammen bij de kinderen.
Stapsgewijs maken ze kennis met hun hart en met veel aspecten daarvan: gevoelsmatig, lichamelijk, via fantasie, via taal.

De activiteiten zijn zo opgebouwd dat de begeleider vrijelijk kan kiezen, eventueel na het afronden van een gedeelte ‘basisstof’.

De Basisstof bestaat in grote lijnen uit: verwerking van het verhaal, visualisatie eigen doosje, herkennen van je hart als zintuig: zo kun je net als een bloem dichtklappen als iemand iets vervelends zegt of doet, en opengaan als je iets heel fijn vindt. Herkennen van je hart als bron van acceptatie en wijsheid, door met de ‘zachte ogen van je lieve woorden doosje’ te leren kijken.
De Talentkaarten zijn activiteitenkaarten, die per ‘talent’ zijn ingedeeld. Dat maakt het voor begeleiders en kinderen nog inspirerender: ze kunnen thuis of na de basisstof op school zelf met de thema’s aan de slag.

Werkvormen

De werkvormen zijn divers. We maken gedeeltelijk gebruik van traditionele werkvormen zoals (kring)gesprekken, individuele opdrachten, spel en creatieve activiteiten.
Daarnaast introduceren voor het onderwijs wellicht nieuwere werkvormen, die gebaseerd zijn op: verbeeldingskracht, oefeningen in aanwezig en ‘gewaar’ zijn, meervoudige intelligentie en yoga-en Hartgerichte oefeningen.

Verbeeldingskracht: Verbeeldingskracht opent een potentieel in onze pysche wat gedeeltelijk onbewust is. Dit is het deel in de psyche dat ons beelden en ‘filmpjes’ voorschotelt in dromen en dagdromen. Dit potentieel kun je ook bewust aanwenden: in visualisatie/verbeeldings-oefeningen. In een ontspannen, maar wakker bewustzijn (geen hypnose dus), maak je daarbij een reis in je eigen hoofd. Zo staan er op de CD’s enkele visualisaties die de kinderen bij hun eigen Lieve Woorden Doosje brengt. Die verpersoonlijking van ‘het doosje’ is belangrijk omdat het alleen in de eigen context echt betekenis kan krijgen.

Mindfullness is een eenvoudige meditatievorm, omdat het uitgaat van ‘nu’: je zit of je loopt en je neemt van alles waar: dat je loopt, dat je misschien gespannen bent, dat er gevoelens zijn. Je leert te rusten in hoe het op dat moment is. Als er geen ‘gedoe’ meer is om hoe je je voelt of om wat je zou ‘moeten’, kan je in contact komen met je echte inspiratie en met je hart. Deze oefeningen zijn speels van karakter en helder beschreven.

Meervoudige Intelligentie: door dr. Howard Gardner ontwikkelde visie en methode om de talenten van kinderen te benutten. Hij gaat ervan uit dat mensen over ten minste acht verschillende soort intelligenties beschikken. Als je kinderen verbindt en aanspreekt in hun talent, komen ze tot bloei.

Bewegen: Door kinderen te laten bewegen, te ontspannen en direct met hun hartsenergie te verbinden, worden ze blijer, effectiever en zelfbewuster . Dit doen we door bewuste concentratie op ons hartgebied (via ademhaling en spel), maar ook via ontspanningsoefeningen.

Het Hartenpakket komt in deze vorm uit:

Voor de Thuissituatie:



Voor scholen, instellingen en therapeuten:

Verkrijgbaarbaarheid

NB: Het HartenPakket is nog in de maak! Zodra het beschikbaar komt, laten we van ons horen.

Lieve Woorden op de website!

We werken aan een vernieuwde website van De Open Plek, waarbij veel meer ruimte komt voor Lieve Woorden, Ervaringen, Inspiratie, Tips voor ouders en kinderen en nog veel meer!

Enthousiast?

Neem contact op met Wendy Traa van De Open Plek. Zie de gegevens onder Contact.
Een artikel hierover verscheen in november 2006 in Educare, een tijdschrift voor universele opvoeding en vernieuwend onderwijs. www.educare.nu
In de Happinez van oktober 2007 verscheen een kort artikel in het katern Het Hart.
Luisterverhaal: doe je ogen dicht en reis alvast een stukje mee met het verhaal. Zie de link op deze website (later beschikbaar)